نیسان 07, 2020

Lalish Media Network

صحيفة إلكترونية يومية تصدر باشراف الهيئة العليا لمركز لالش الثقافي والاجتماعي في دهوك - كوردستان العراق

مەھدی حەسەن: کلتۆر و ھۆنەرێ شنگال بێ خودانە 

 کلتۆر و ھۆنەرێ شنگال بێ خودانە 
مەھدی حەسەن

خوراگری و بەرخودانا خەلکێ شنگالێ بەرامبەر زالم و زوردارە ھەر گاڤ جھێ سەرسۆڕمانا مرۆڤا بیە دیرۆک و داستانێن ل شنگالێ ھاتین تومارکرن دیدەڤانن ،رۆژەکێ ژ رۆژا کەسەکی دەرەکی و بیانی نەشیایە خۆ ب سەپینت ل سەر شنگالیا و دەستێ خو درێژکەت سەر شنگالێ ھەر گاڤ دوژمن و نەیارا حسابەک تایبەت ژ بۆ شنگالیا دانایە ، نھا ژی بێ خودان مایە و کەسێن بێگانە یێ خو ب خودانێن شنگالێ دزانن و دەستێ خۆ داناینە سەر چیایێ شنگالێ و کرین و فرۆتن یا پێ دھێتە کرن و خەلکێ شنگالێ ل دنیایێ دەربەدەرن ل بن چادر و کاڤلێن گوندیا دژین و ژیانەکا بێ سەروبەر دەرباس دکەن و بەشەک ژ شنگالیا ئاوارەی دەولەتێن ئەقلیمی و ئەورپا بینە ، بلی دەربەدەریێ قوربانیێن مەزن دانە دگەل ھندێ گەلەک تشتێ کلتوری یێ تایبەت ب شنگالێ ڤە ژ دەست دان وەک داب و نەریت ، کوچک و دیوان ،ستران و سەرھاتی ، مێر و مێرانی ، گوڤەند و دیلان و پەیوەندیێن چڤاکی ھتد ، ئەڤێ چەندێ زەرەر و زیانەکا مەزن گەھاند خەلکێ مە یێ شنگالێ ، ئەڤە ژی یاریەکا دەولی بو حکوماتێن بێ بنەما دور ژ نشتیمان پەروەریێ ، شنگال رادەستی تیرورستا کرن ھاتە ژناڤ برن و ێرانکرن سەد ئاخ و ئۆف بۆ ڤێ موسیبەتێ ، ژ نو حکومەتا ئیراقێ رەزامەندی ل سەر (٣٥.٠٠٠) سیھ و پێنچ ھەزار زارۆک و ژنێن داعشا ژ کەمپا ھۆل ژ سوریا داییە بینن دورماندوری باژارێ زمار و شنگالێ ، ئەڤەيه دادپەروەری و رێزگرتنا حکوماتێن ئیراقێ و چڤاکی نێڤ دەولەتی بۆ ئێزدیان ئەڤ بریارە دێ خزمەتا ئێمناھی و تەناھیا دەڤەرێ کەت ئەڤ چەندە دێ دەڤەرێ ئاڤاکەت و برینێن شنگالیا دەرمان کەن ب ئینانا ٣٥ ھەزار تێشکێن داعشا کو ئەڤ ژن و زارۆکێن داعش شانازێێ ب داعش و شەھیدێن داعش دبەن و دبێژن دێ بەردەوام بین ل سەر رێکا دەولەتا ئیسلامی و زەلامێن مە ل سەر رێکا ھەق خو داینە شەھید کرن ، جھێ داخییە جھێن دەسھەلات ئەڤ بریارە داین و چو حەساب بۆ مرۆڤێ ئێزدی و ئەڤ جینوسایدا ب سەرێ ئێزدیان ھاتی یە کرین، پشتی ئەو غەدر و زولما ل ئێزدیا ھاتییە کرن و دلێ مرۆڤێ ئێزدی ھاتییە شکاندن ژ نوکا ڤێ تاوانێ دەرھەقی ئێزدیاتیێ بکەن ، ئەرێ ما حکومەتا بەغدا نزانن بتر ژ (٣٠٠٠) ھەزار کچ و ژنێن شنگالیا ھێشتە د دەستێ داعش دا نە و بتر ژ (١٠،٠٠٠) سێوی ل شنگالێ ھەنە داعش دای و بابێن وان کوشتینە و چەندین گورێن کومەل ل وان دەڤەرا ھەنە، ژ نوکا ھون ڤان داعشێن دای و بابێن وان کوشتین ژ سوریایێ بینن رەخ شنگالێ ڤە بەس دا جھێ وان خۆش بیت و تەنا بن ، دیارە ھون یێ ل بەندا رۆژەکا دی دەلیڤە بھێتە روخساندن ئەڤ مال و ملکێن شنگالیا خرڤەکری بو خو جارەکا دی ب کەڤت بەر تالانێ و بخۆ پارڤەکەن و کچ و ژنێنن شنگالیا ژ بخۆ ب بەن ، لێ ئەڤ عەربێن دورماندوری شنگالێ ژی کریڤێن مە یێن خوینێ بون دوست و ھەڤال بون مانێ وان دەستدرێژی ل سەر ناموسا مە کر بەری مرۆڤێ ئەڤغانی جزائیری تورکی و شیشانی ، ب ڤێ بریارێ وەسا دیارە ھون یێ دبێژن ئێزدی بلا بخۆ ب رەڤن ئێکی مای ژی ، دانانا داڤکا ل دورماندوری شنگالێ وئینانا ڤان داعشا و عەربێن دگەل داعش ل روژە نیڤرۆ نەمانا ئێزدیاتیێ یە ل پاشەرۆژەکا نێزیک ، ئەڤجار چی بکەین شنگال جھێ خوشمێر و عەگید و مێرخاسا بۆ ھەر حکوماتێن نەیار ئێزدی ژێک ڤەقەتاندن باب ژ کوری دورئێخستن و ھەر برایەک ل کەمپەکێ و ھەر مەزن و رەئیس عەشیرەتەک ل جھەکی و ژین و ژیارەکا رەزیل ل کەمپا و دەستێن وان ل بەر رێکخراوێن دەولی خێرەکێ ب ئێکی بکەن ژ نەچاری ھەرکەسەک بویە حزبەک بابی ئاگەھ ل کوری نەمایە ، ھەگەر شنگالی ل شنگال بانە ژ حەدێ داعشەکی و بێگانەکێ نێزیکی سنورێ شنگالێ بیت ، شنگال بێ خودانە و بێگانە دەسھلاتن ، شنگال و ئێزدیاتی نە گرنگە بۆ سەرانێن بەغدا و شیعا یا گرنگ ھەبونا وانە ل سەر کورسیکا پایتەختێ بەغدایێ یە ، بۆ بەرسنگرتنا ڤان پیلانێن ئەقلیمی و نافخوی ژ بۆ پاراستنا ئێزدیاتیێ و ھەبونا شنگالەکا سەربخو تەنھا رێک ڤەگەراندنا ھێزێن پێشمەرگەھی یە و ڤەگەراندنا ئیدارا شنگالێ یە ژ بەر کو ل حالێ حازر تەنھا حکومەتا خو ل ئێزدیاتیێ ب کەت خودان ژ دل و جان و بەرسنگێ ھەر پیلانەکا ھەی بگرن و نەھێلن چو داعش سنورێن کورستانێ ب بەزینن حکومەتا ھەرێما کورستانێ یە، ئەم دگەل دیتن و بوچونێن خەلکێ خویێ شنگالێ نە پێشمەرگەھی و زێرەڤانێن شنگالێ تاخسیری دەرھەقێ شنگالێ ئەنجامدان و دڤیا شەرێ مان و نەمانێ کربا بۆ پاراستنا خەلکێ سڤیل و نەھێلابان ئەڤ خوشک و دایکێن مە بکەفن دەستێ داعش ، بەلێ د شەرا دا ھەر گاڤ شکەستن و سەرکەفتن ھەیە ، ئەڤا ل شنگالێ رویدای پیلانەکا ناف دەولەتی بو زلھێزێن چیھانی پیلان بو تیرورستا و عەربێن سنی ئەڤێن نەساخ و توند رەوێن ئیسلامی خوشکرن و دراڤ و بودجە ئێخستە بەردەستێ وان بەردانە کێم ئاین و نەتەوەیێن باژارێ میسل و نەخاسمە ئێزدیان بو ھندێ ناڤێ ئیسلامێ رۆ رەشکەن و بۆ بەرژەوەندیێن خو دا کو ل ھێزێن ئەمریکا ل ئیراقێ بمینن ، ئەڤ کێم نەتەوە ئاینێن ئیراقێ کرن قوربانیا بەرژەوەندیێن خو ، د بەرنامێ ڤان دەولەتێن زلھێز دا نەبو داعش کوردستانێ داگیرکەن و تالان وێرانکەن ھەگەر رەوشا کورستانێ ژ یا شنگالێ باشتر نە د بو ئارمانجا داعش دگەل ئەمریکا ب تایبەت دروستکرنا دەولەتا ئیسلامی یا بناڤێ داعش بو و بو ماوەکی کورت و ژ ناڤ ببەن ، ئەم ئێزدی ژی بینە قوربان و ئەڤ دەولەت ھاتە روخاندن بەلێ کی دبێژت چونا داعش نەیە بەروەختە ھەتا دەمەکی دی نە ڤەگەرێن ژ بەر کو ھزرا ئیسلاما توند رەو ژ مێشکێ عەرەبا خلاس نەبیە و لڤلڤینێن داعش و شەر و تقەکرن رۆژانە گوھ لێ د بین ل ناوچێن ڤەقەتیاین ژ ھەرێما کورستانێ و ئەڤ عەربێن دورماندوری شنگالێ ھەمی داعش بون نھا حكومەتا ئیراقی رێک دای ڤان عەرەبا ڤەگەرێن سەر گوند مال و ملکێن خون جارەکا دی ھەمی بینە داربدەستێن حکومەتێ و خودان دەسھەلات و شنگالیێ قوربەسەر تاوان بارە ٩٠٪‏ ل بن چادر و کەمپا دا ژین و ١٠٪‏ ھاتین شنگالێ ژ نەچاری ژ نوکا (٣٥،٠٠٠ )سیھ و پێنچ ھەزار داعشێ فەرمی ژی بینن شنگالێ یەعنی چ ئێزدی بخو ب رەڤن بچن دەرڤەی وەلاتی جیھێ وان ل ئیراقێ نە ما ، باشە قەبول ناکەن پێشمەرگەھ بیت قەبول ناکەن ئیدارا شنگالێ ڤەگەرێت ئەرێ بوچی حکومەتا ئیراقێ و داربدەستێن حەشدا شعبی و مالکی و پەکەک و یەبەشە قوبول دکەن خێزانێن داعش بێن بو چی حکومەتا ئیراقێ رێکێ خۆش ناکەت شنگالی ڤەگەرێن دێ خەما زارۆک و ژنێن داعشا خون !

مقالات ذات صله

الرد

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

Copyright © 2018 by Lalish Media Network .   Developed by Ayman Qaidi.