شوبات 18, 2020

Lalish Media Network

صحيفة إلكترونية يومية تصدر باشراف الهيئة العليا لمركز لالش الثقافي والاجتماعي في دهوك - كوردستان العراق

مەهدی حەسەن موراد:ئێزدی نێزیكی 100رۆژیان دگرن و سێ‌ رۆژیێن ئێزی فەرزن

ئێزدی نێزیكی 100رۆژیان دگرن و سێ‌ رۆژیێن ئێزی فەرزن
مەهدی حەسەن موراد
رۆژی گرتن د باوەریا ئێزدیان دا خێرەك مەزنە ، ژبەر هندێ‌ ئێزدی بتر هەر ئاینەك و نەتەوەكا هەی رۆژیان دگرن و باوەری پێ‌ هەیە نەبەس هەر سێ‌ رۆژیێن ئێزی ب تنێ‌ دباوەریا ئێزدیان دا هەنە،بەلكی د ئێزدیاتیێ‌ دا نێزیكی(100)رۆژی هەنە،بەلێ‌ نە هەر كەسێ‌ ئێزدی بت ئەڤ رۆژی فەرزن لسەر تەنها هەر سێ‌ رۆژیێن ئێزی بتنێ‌ فەرزن لسەر مرۆڤێ‌ ئێزدی،ئەڤە ژی پشتی هاتنا شیخادی سلاڤێن خودێ‌ لسەر بن و ئەو راستڤەكرن و نووژەنكرنا دناڤ ئێزدیاتیێ‌ دا دروستكری ئێك ژ ڤان خالا ژێك ڤاڤارتنا ئەركێن ئۆلی بوویە دناڤ بەرا كەسێن دیندار و ئێزدیێن گشتی دا،بەلكی فەرزە لسەر جڤاتا رۆحانی وكۆچەك و فەقرا و شكەستێن مالا شیخادی و چلەگرا و كەسایەتیێن ئۆلی ڤێ‌ ژمارا رۆژیا هەموویا بگرن دیسا هەر ئێزدیەكی بڤێت نۆرمالە ئەو ژی رۆژیا بگرت بخۆ خێرەكێ‌ بكت و خۆ نێزیكی خودێ‌ بكت ب خێر و خێراتا و ڤان رۆژیا بگرت مینا كەسێن ئۆلدار،لەوا ئەم د بینین رێژەكا زۆر ژ ئێزدیا نهۆ بەری رۆژیێن ئێزی هەموو رۆژێن چارشەمبوویا ب رۆژی دبن بۆ خاس و باب چاكێن ئێزدیان،لێ‌ رۆژی گرتن بۆ ئێزی د باوەریا مە ئێزدیان دا ئێزی ناڤەك ژ ناڤێن خودێ‌،رۆژیگرتن لجەم ئێزدیان فەرزەكە ژ فەرزێن تەریقەتێ‌،فەرزە لسەر ئێزدیان پێگیریێ‌ بڤێ‌ فەرزێ‌ بكن و هەر سال ڤان رۆژیان بگرن و ئەڤ هزرە یە كەڤنە و ب خێرەكا مەزن دئێتە هژمارتن رۆژیێن ئێزی ئانكو رۆژیگرتن بۆ خودێ‌ هەر ئێزدیەك دڤێت سێ‌‌ رۆژیان بۆ خودێ‌‌ مەزن و دلۆڤان بگرت،رۆژیێن ئێزی سێ‌ رۆژن و رۆژا چارێ‌‌ جەژنە،ئەڤ جەژنە دكەفتە دئینیا ئێكێ‌‌ دا ژ مەها كانوونا ئێكێ‌‌ ب هژمارا رۆژهلاتی هەرسال ئانكو رۆژێن (سێ‌‌ شەمبوو ،چارشەمبوو ،پێنچ شەمبوو )ێ‌‌ رۆژینە و ئینیێ‌‌ جەژنە،ل ڤان هەر سێ‌‌ رۆژا ئێزدی رۆژیان دگرن ئەڤ رۆژی گەلەك د كەڤنن هزرا گرتنا ڤان رۆژیا دزڤرتە وێ‌ چەندێ‌ كو ژ كەڤندا دەمێ‌ دیتین رۆژ بۆ رۆژێ‌، رۆژ یێ‌ كورت دبن،كەفتنە گۆمانا هندێ‌ كو رۆژ ئێدی نامینت و تاریستان دێ‌ جیێ‌ رۆناهیا رۆژێ‌ گرت وەك هیڤیەك ژ خودێ‌ كرن،رابوون ڤان هەر سێ‌ رۆژا ب رۆژی بوون، تا كو چاڤێ‌ رۆژێ‌ هندانەبت و هەردەم بخێر و بەرەكەتا وێ‌ شادببن، پشتی كو زانین ئێدی رۆژ هەو بەرەف كێمبوونێ‌ ڤە دچنە و سەكەنین و بەرب درێژبوونێ‌ ڤە یێ‌ دچن ژ كەیڤان دا كرنە جەژن،پشتی جەژنێ‌‌ ئێكسەر دەمێ‌ رۆژان زێدە دبت ئانكو ڤێ‌ جەژنێ‌‌ گرێدانەك دگەل دەمی و سروشتی هەیە، وەكی دیار هەموو هەلكەفت و جەژن و رۆژیێن ئێزدیان ب سروشتی ڤە دگرێداینە،هزرا گرتنا ڤان رۆژیان كو خێرەكا مەزنە بۆ وی كەسێ‌‌ رۆژیان بگرت، كو مرۆڤ بڤێ‌‌ چەندێ‌‌ فەرزەكی ئۆلا ئێزدیاتیێ‌‌ ب جه دئینت و هەستێ‌‌ مرۆڤی بەرامبەر كەسانێن هەژار و بەلنگاز زێدە دكت و مرۆڤی هانددەت كو هاریكاریا وان بكت،هەروەسا ژلایێ‌ ساخلەمیێ‌‌ ڤە مفایێ‌‌ خۆ هەنە،دیسا وەك باوەریەكا مەزن ب رۆژیگرتنێ‌ دناڤ ئێزدیان دا هەیە،دەمێ‌‌ رۆژیێن ئێزی نێزیك دبن كەسانێن دەولەمەند و خودان شیان خێر و خێراتا دكن و دەستێ‌‌ هاریكاریێ‌ بۆ وان هەژار و بەلنگازان درێژ دكن،رۆژیگرتن بڤی رەنگی یە:پشتی نیڤا شەڤێ‌‌،پاشیڤێ‌ دخۆن و دگەل تاری گەوركێ‌‌ دبتە دەڤگرتن،دەڤگرتن ژی ئەوە:نابت مرۆڤ هیچ تشتەكی بخۆت و ڤەخۆت و دڤێت خۆ ژ هەموو پەیڤێن خراب و گوننەهـ و بەدكاری یا دوور بكت،هێڤاری بەری رۆژئاڤا رۆژیگر دەست و چاڤێن خۆ دشۆن و خۆ پاك و تەمیز دكن و بەر ب رۆژئاڤا ڤە پەروەستەی خودێ‌‌ دبن و دوعایا هێڤاری دكن،پشتی رۆژئاڤا دبتە فتار ، رۆژیگر ب دەستووری خودێ‌‌ فتاردبن،بڤی تەرزی بۆ هەر سێ‌‌ رۆژیان،هەژی گۆتنێ‌‌ یە بۆ ڤان رۆژیان هەر مالەكا ئێزدی ل رۆژا دوو شەمبوویێ‌‌ سەربرەكێ‌‌ سەرژێ‌‌ دكت،دبێژنێ‌‌ رۆژا پەز كوشتنێ‌‌ بۆ پاشیڤێ‌‌ و فتارێ‌‌،ئێزدی دگەل هندێ‌‌ هەڤ دوو مێڤان دكن نەخاسمە مالێن دەولەمەند و كەدخودا بۆ پاشیڤێ‌‌ و فتارێ‌‌ خوارنێ‌‌ بۆ مالێن بەلنگاز دبەن،ل هێڤارا جەژنێ‌‌ سەوكا دبێژن و ل هەڤ دوو دگێرن،تاكو نانێ‌ وان تێكەلی هەڤ ببت،هەروەسا ژنك سەرەدانا گۆرستانا گوندی دكن و زیارەتی خاسا دبن،ل وێدەرێ‌‌ ژی سەوك (نانەكی تایبەتە ل جەژنا دئێتە دروستكرن) وشرینیا بسەر هەڤ دوو دا بەلاڤ دكن، ل سبەیكا جەژنێ‌ هەموو ئێزدی جەژنا هەڤ پیرۆز دكن و قەستا نیشانگەهێن خاس و چاكا دكن ولێ‌‌ زیارەتی دبن و دلێن خۆ لێك خۆش دكن وهەر مالەك سبەیكا جەژنێ‌‌ زادێ‌‌ خۆ دبەتە بەر نیشانگەها خاسێ‌‌ گوندی و هەموو پێكڤە دخۆن،ژلایەكی دی ڤە هەر ئایین و مللەتەكی ب رەنگەكی رۆژیگرتن هەیە و ل پێ‌ باوەریا هەر ئایینەكی رۆژیگرتن خێرەكا مەزنە و فەرزەكا ئۆلی یە پێ‌ دئێنە سپاردن و فەرە مرۆڤ رۆژیێ‌ بگرت دا ب برسێ‌ و بەلنگازیێ‌ ب حەسێت و ئاگەه ژ خەلكێ‌ هەژار و بەلنگاز هەبت وەكی د باوەریا هەر ئایین و مللەتەكی دا هاتی ،لێ‌ وەكی دیار ئێزدی دوو جۆرێن رۆژیان دگرن جۆرەك خێرن و جۆرەك فەرزن ئەڤێن ئێزی وەكی مە دیار كرین رۆژیێن ئێزی فەرزن لێ‌ یێن خێر ژمارەكا زۆرن بۆ زانین هەموو رۆژیێن ئێزدیان یێن خێر و فەرز د جێگرن ل دەم وەختێ‌ خۆ ل سالێ‌،ژبەر پیرۆزی و گرنگیا رۆژیا كو د باوەریا ئێزدیان دا رۆژیگرتن فەرزەكە ژ فەرزێن تەریقەتێ‌ كو رێبازا ئێزدیاتیێ‌ یە و مرۆڤێ‌ ئێزدی د ژیانا خۆدا پەیرەو دكت و بڤێ‌ رێبازێ‌ وەك ئێزدیەك دئێتە ناسین،دێ‌ بینی ئێزدی بەری رۆژیێن ئێزی ب چل رۆژی وەسا خەلكێ‌ مە رادبنە رۆژیا وتایبەت ل هێڤارا رۆژا چارشەمبوویێ‌ ب رۆژی دبن كو هەر كەسەك ژمارەكا رۆژیا دگرن زێدەباری رۆژیێن ئێزی ب رۆژی دبن هەتا رۆژیێن ئێزی دئێن و دبتە جەژن ئەڤ رەنگە رۆژی گرتن دناڤا ئۆلا مە ئێزدیان دا هەیە،ئەڤ رۆژی لسەر ناڤێ‌ ڤان خاس و باب چاكێن ئێزدیا ئەڤێن بۆ خودێ‌ تەعالا خۆ شكاندین و ب شەڤ و رۆژ پەروەستەی خودێ‌ تەعالا بووین دئێنە گرتن بۆ خودێ‌،ئەڤ كەسێن رۆژیگر ژی هندەك ژوان هیڤی و مرازا د خازن یێن هەین نەساخن هیڤیا ژ خودێ‌ دخازن بۆ دایی و بابا ، بێ‌ زارۆكی ،بۆ رزقی ،بۆ تەناهی و سلامەتیێ‌ و دوركەتن ژ قەدا و بەلایە ،هیڤی و ئۆمێدێن خۆ ب رێیا ڤان رۆژیا ژ خودێ‌ تەعالا دخازن بگەهن مرازێن خۆ،هەر چەندە دباوەریا مە ئێزدیان دا رۆژیگرتن بۆ خودێ‌ یە ، ئەڤ چەند ژی وێ‌ یەكێ‌ دیاردكت كو خودێ‌ مەزن و پاك و دلۆڤان مرۆڤ ژ هەموو خولیاقەتێ‌ خۆ بتر ڤیایە و حەز ژێكریە لەورا ئەڤ كەرەمە دگەل كریە ، دڤێت مرۆڤ ژی هەردەم هزرا كارێن باش بكت مینا دوعا و رۆژیگرتنێ‌ و خێرخوازیێ‌ ژبەر ڤێ‌ چەندێ‌ ئێزدی بتری هەر ئایین و مللەتەكی هەی ل جیهانێ‌ رۆژیا دگرن بەلێ‌ وەك فەرز سێ‌ رۆژیێن ئێزی نە بۆ خودێ‌ مەزن و دلۆڤان دئێنە گرتن،بەلێ‌ وەك خێر گەلەك رۆژی دناڤا ئێزدیاتیێ‌ دا هەنە ،هەر بۆ زانین نێزیكی (100) رۆژی كەسانێن ئۆلی وچلەگر و دیندار و جڤاتا رۆحانی و هەر ئێزدیەكی بڤێت ب رۆژی دبن ژبلی رۆژیێن ئێزی و ئەڤ رۆژیێن بەری رۆژیێن ئێزی ئەڤێن دبێژین خێرن بتریا ئێزدیان ب رۆژی دبن دڤیا ب زانین سالێ‌ نێزیكی(100) رۆژی ئێزدی ب رۆژی دبن ل چلێ‌ هاڤینێ‌ و چلێ‌ زڤستانێ‌ گەرمترین و سارترین رۆژیێن سالێ‌ و درێژترین رۆژ و كورترین رۆژ دناڤ ڤان رۆژیان دا هەنە ئەو ژی بڤی رەنگێ‌ ل خوارێ‌ ئێزدی رۆژیان دگرن:
1_ل چلێ‌ زڤستانێ‌ ئێزدی وەك چلەگر و جڤاتا رۆحانی و كەسانێن ئایینی و هەر كەسەكێ‌ بڤێت چل رۆژی ب رۆژی دبن ،ل رێككەفتی (12)ی كانوونا ئێكێ‌ دەسپێدكت هەتا (20)ی كانوونا دووێ‌ ب هژمارا رۆژهەلاتی دبێژنێ‌ رۆژیێن چلێ‌ زڤستانێ‌.
2_ل چلێ‌ هاڤینێ‌ ئێزدی وەك چلەگر و جڤاتا رۆحانی و كەسانێن ئایینی و هەر كەسەكێ‌ بڤێت چل رۆژی ب رۆژی دبن ،ل رێككەفتی (24)ی خزیرانێ‌ هەتا (2)ی تەباخێ‌ ب هژمارا زاینی دبێژنێ‌ رۆژیێن چلێ‌ هاڤینێ‌.
3_-هەروەسا سێ‌ رۆژیێن دیتر هەینە ئێك بۆ خودانی و ئێك بۆ شێخێ‌ خۆ و ئێكێ‌ بۆ پیرێ‌ خۆ،هەر ئێزدیەكی هەی فەرە ڤان هەر سێ‌ رۆژیا بگرت.
4_رۆژیێن خدر و ئەلیاس دكەڤنە د پێنچ شەمبوویا ئێكێ‌ دا ژ مەها سباتا رۆژهەلاتی رۆژا دووشەمبوویێ‌ و سێ‌ شەمبوویێ‌ و چار شەمبوویێ‌ رۆژینە و پێنچ شەمبوویێ‌ جەژنە،بتریا ئێزدیان ڤان هەر سێ‌ رۆژیێن نەبی خدر و ئەلیاس ب رۆژی دبن و رۆژا چارێ‌ دكەنە جەژن ، ئەڤ رۆژی ب وەرزێ‌ چاندنێ‌ و سروشتی ڤە گرێداینە.
5_رۆژیێن شێشمس كو د باوەریا ئێزدیان دا مەفەرە،ئێزدیێن ل وەلاتێ‌ خالتیا و یێن نهۆ ل شنگال و وەلاتێ‌ شێخ و هەر جیەكی هەین دگەل رێژەكا زۆر ژ ئێزدیان سێ‌ رۆژیان بۆ شێشمس ب رۆژی دبن،ل ئینیا بەری رۆژیێن ئێزی.
6_رۆژیێن باتیزمێ‌ چەندین مریدێن پیر ئالی و چیلكانن سێ‌ رۆژیا ب رۆژی دبن پشتی رۆژیێن ئێزی و رێورەسمێن تایبەت هەنە بڤان رۆژیا.
7_ رێژەكا زۆر ژ ئێزدیان هەر كەس ژمارەكا رۆژا ب رۆژی دبن بەری رۆژیێن ئێزی وەك خێر بۆ خودێ‌ تەعالا.
8_هەر بۆ زانین دناڤا جڤاكێ‌ ئێزدیان دا هەینە هندەك شكەستی و ئۆلدار و كەسانێن ئایینی سەرتاسەری سالێ‌ هەموو رۆژێن چارشەمبوویا ب رۆژی دبن دگەل چلێ‌ هاڤینێ‌ و چلێ‌ زڤستانێ‌.
دیسا تشتێ‌ هەری باش د ئێزدیاتیێ‌ دا جوداهی ژ ئایین و ئۆلێن هەین ئەركێ‌ ئۆلی هندەك ژێ‌ ڤاڤارتینە وەك رۆژی گرتن فەرە هەر مرۆڤەكێ‌ ئێزدی سێ‌ رۆژیێن ئێزی بۆ خودێ‌ تەعالا ب رۆژی بن،ئەڤە فەرزەكە ژ فەرزێن تەریقەتێ‌،بەلێ‌ چلێ‌ هاڤینێ‌ وچلێ‌ زڤستانێ‌ فەرزە لسەر چلەگر و جڤاتا رۆحانی و شكەستیێن مالا شیخادی و رۆژیێن دیتر هەموو خێرن، هەر بۆ زانین هەموو رۆژیگرتن ب ئێك سیستەم دئێنە گرتن یێن خێر و یێن فەرز.
ژێدەر:
_ پەرتۆكێن پەروەردا ئێزدیاتیێ‌
_مامۆستایێ‌ ئایینی پیر خەلات ئەلیاس

مقالات ذات صله

الرد

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

Copyright © 2018 by Lalish Media Network .   Developed by Ayman Qaidi.