تشرینی یه‌كه‌م 19, 2019

Lalish Media Network

صحيفة إلكترونية يومية تصدر باشراف الهيئة العليا لمركز لالش الثقافي والاجتماعي في دهوك - كوردستان العراق

ئاراز خدر خەتاری:كارتێكرنا فرمانان لسەر فلكلۆرێ‌ ئێزدیان

كارتێكرنا فرمانان لسەر فلكلۆرێ‌ ئێزدیان
ئاراز خدر خەتاری
یا خویا و ئاشكەرایە كو فلكلۆر خودیكا ژیان و مێژوویا كەڤنا هەر مللەتەكی یە ،ب رێیا وێ‌ خودیكێ‌ ئەو مللەت دكارت سەردەمێ‌ بۆری ئانكو ژیانا باب و باپیران یا بەری سەدان یان ژی هەزارەها سالان ببینت و بزانت كا چاوا ژیانا خۆ دبۆراندن،ب هەمان شێوە مللەتێن دی یێن جیهانێ‌ دكارن ب رێیا وێ‌ خودیكێ‌ ئانكو وان كەرەستێن فلكلۆری و كەلتۆری مێژوویا رەسەن و گرنگیا وی مللەتی بزانن،ژبەر ڤێ‌ چەندێ‌ فلكلۆر فاكتەرێ‌ سەرەكیێ‌ پاراستنا مێژوو و كەڤناتیا هەر مللەت و ئایینەكی یە،ئەڤ چەندە وێ‌ یەكێ‌ بەرچاڤ دكت كو ئێزدی ئێك بوویە ژ وان ئایینێن خودان فلكلۆرەكی بهێز ل دەڤەرێ‌ و ب رێیا وی فلكلۆری ئێزدیان كاریە بەشەكی بەرفرەه و گرنگ ژ مێژوویا كەڤناتی و رەسەناتیا ئایینێ‌ خۆ بۆ جیهانێ‌ بەرچاڤ بكن،هەروەسا پاراستنا ڤان بابەتێن فلكلۆری و كەلتۆری هەتا ڤی سەردەمی ب ساناهی نە بوویە و هاتنا فرمانان و كارەسات و دەربەدەری و كۆچبەریێ‌ كارتێكرنێن نەرێنی یێن مەزن لسەر ئێزدیان و ئایینێ‌ وان هەبووینە ب شێوەیەكی گشتی و ب تایبەتی ژی لسەر فلكلۆر و كەرەستێن كەلتۆری ئەوێن بۆ سەردەمێ‌ ئێكجار كەڤن دزڤرین،ژبەر ڤێ‌ چەندێ‌ هاتنا هەر فرمانەكێ‌ بۆ سەر دەڤەرێن ئێزدیان بێ‌ زیان نەبوویە،ژبلی زیانێن گیانی زیانێن مەزنێن فلكلۆری و كەلتۆری هەبووینە وەكو د ژێدەرێن مێژوویی دا بەحس ژێ‌ هاتیە كرن كو درێژاهیا دیرۆكێ‌ دا چەندین فرمانێن دژوار ب شێوەیێ‌ ئێك ل پێ‌ ئێك دا بسەر ئێزدیان و دەڤەرێن وان دا هاتینە و ژ ئەنجامێ‌ وان فرمانان ئێزدی رووبرووی چەندین كارەساتێن مەزن و كۆچبەری و دەربەدەریێ‌ بووینە و دەڤەرێن وان و ب تایبەتی جیێن دیرۆكی ژ زیانێن مەزنێن وان فرمان و كارەساتان بێ‌ بەهر نەبووینە و زۆربەیا جاران ژ ئەنجامێ‌ وان فرمانا زیانێن مەزن ب فلكلۆر و جیێن كەلتۆری یێن ئێزدیان گەهشتینە و هاتینە وێرانكرن و تالانكرن،هەر دیسان ژ ئەگەرێ‌ وان فرمانا بەشەكی مەزن ژ وان كەرەستێن فلكلۆری و كەلتۆری دیار نەمایە و بەشێ‌ دی ژی ئەوێ‌ مای گەفا ژ ناڤچۆن و هندابوونێ‌ لسەر بوویە یان ژی هەولا گهۆرین و دەستكاریكرن بسەر دا هاتینە كرن،هەروەسا ئەڤان ژ ناڤچۆن و گهۆرین و دەستكاریكرنان زیانێن مەزن ل پێ‌ خۆ هێلاینە و بوویە ئەگەر كو زڤراندنا وان وەكی بەرێ‌ ببتە تشتەكی مەحال،چنكو بەشێ‌ هەرێ‌ مەزنێ‌ فلكلۆرێ‌ ئێزدیان فلكلۆرێ‌ سەرزاری بوویە و ژ كەسەكی بۆ كەسەكی دهاتە ڤەگوهاستن،ئانكو نەیێ‌ نڤیسای بوویە بەلكو بەهرا بترا جاران ئەڤ بەرهەمێن فلكلۆری ل كۆچەك و دیوانان و ل دەمێ‌ كۆمبوونێن شەڤبێریان دهاتنە گۆتن،ئەگەر چی ئەو ستران یان چیرۆك یان سەرهاتی یان هەر بەرهەمەكی دی یێ‌ فلكلۆری بابەتێن سەرزاری بوون و ژ كەسەكی بۆ كەسەكی دی هاتبوونە ڤەگوهاستن و بەشەك ژ وان بۆ سەردەمەكی گەلەكی كەڤن ڤەدگەریان،لێ‌ هاتنا ڤان فرمانان ل پێ‌ ئێك دا بوونە ئەگەرێ‌ سەرەكی بۆ ژ ناڤچۆن و نەمانا بەشێ‌ هەرە مەزنێ‌ ڤی فلكلۆرێ‌ گرنگ، ئەڤجا گەلەك ژ وان كەسانێن ئەڤ بابەتێن فلكلۆری دزانین و ژبەركرین ژ ئەگەرێ‌ هاتنا ڤان فرمان و كارەساتان هاتنە كوشتن یان ژی هندابوون و هەتا نهۆ ژی چارەنڤیسێ‌ وان دیار نەبوویە،هەروەسا كەلتۆر ژی بەشەكە نائێتە جوداكرن ژ فلكلۆری ژلایێ‌ مێژوو و كەڤناتیێ‌ ڤە د راستیێ‌ دا دوو زاراڤێن ژ ئێك جودانە لێ‌ هەردوو بەحس ژ بەرهەم و كەرەستێن سەردەمێ‌ كەڤن دكن،ئانكو كەڤناتیا وان پاشماوێن مێژووی یێن ژ باب و باپیران ماین هەتا ڤی سەردەمی دیاردكن،ئەگەر چ فلكلۆر بەشێ‌ مادی وەكو ( چیرۆك،ستران و سەرهاتی …هتد ) بخۆڤە دگرت، ل كەلتۆر بەشێن مەعنوی بخۆڤە دگرت ئانكو وان كەرەستان ئەوێن ئەم دكارن ب دەست بگرین،ب هەمان شێوە ئێزدی خودان كەرەستێن ئێكجار زۆر یێن كەلتۆریێن كەڤن بوون،ژبەركو هەر ژ دەستپێكا وان و هەتا نهۆ لسەر جیێن خۆ ماینە و پاراستینە سەرەرای وان فرمانێن بسەر دا هاتین و ژ ئەنجامێ‌ وان كۆچبەر بووین لێ‌ ل داویێ‌ هەر زڤرینە سەر جیێن خۆیە و ئەو كەرەستێن كەلتۆری یێن ماین دووبارە نووژەنكرینە و پاراستینە وەكو نیشانگەه،ژبەركو بەردەوام د فرمانان دا دوژمنی وەسا هزردكر ئەگەر ئەو مەزارگەه و جیێن پیرۆز نەمینن ئێدی ئەڤ ئایینە ژی نامینت،لێ‌ ئێزدیان ئەڤ خەونێن دوژمنان لگەل وان د گۆری كرینە و بەردەوام بووینە لسەر ئاڤاكرن و نووژەنكرنا وان نیشانگەه و جیێن پیرۆز،هەروەسا جل و بەرگ و خوارنێن تایبەت ب جەژن و هەلكەفتان ڤە د گرێدایی و گەلەك ژ كەرەستێن گرێدای بڤی ئایینی ڤە هەولا ژناڤبرنا وان هاتیە دان لێ‌ حەز و ڤیانا ئێزدیان بۆ ئایینێ‌ وان باشترین فاكتەر بوویە ژبۆ پاراستن و دووبارە زڤراندنا فلكلۆر و كەلتۆرێ‌ خۆ و ئەڤ چەندە ئێك ژ ئەگەرێن گرنگ و سەرەكیێن مانا وانن هەتا نهۆ.

مقالات ذات صله

الرد

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

Copyright © 2018 by Lalish Media Network .   Developed by Ayman Qaidi.